انقراض یعنی چه؟
ماجرای امروز از یک واژه ساده شروع میشود: انقراض.
شاید در نگاه اول یاد دایناسورها بیفتیم، اما در واقع، انقراض چیزی بسیار نزدیکتر از آن است.
در زیستشناسی، انقراض پایان یک گونه است.
اما در دنیای کسبوکار و نوآوری، انقراض بهمعنای پایان اثرگذاری است؛ وقتی یک شرکت یا برند، دیگر نمیتواند با زمانه پیش برود، مخاطبش را از دست میدهد و کمکم از یادها میرود.
در مقابل، اثرگذاری یعنی باقی ماندن.
اثر گذاشتن یعنی خلق تغییری در جهان پیرامون ؛ تغییری که حتی پس از ما نیز ادامه داشته باشد.

اثر گذاشتن، شکل دیگری از زنده ماندن
اگر بخواهیم استعارهای بزنیم، راهاندازی یک کسبوکار، شبیه به فرزندآوری است. هر دو نوعی «اثر» هستند که میتوانند بعد از ما نیز ادامه پیدا کنند.
نمونهای روشن از این نگاه، شرکت ژاپنی Kongo Gumi است؛ قدیمیترین شرکت جهان که بیش از ۱۴۰۰ سال است فعالیت میکند. این شرکت در زمینهی ساخت معابد بودایی فعال بوده و نسلبهنسل در یک خانواده اداره شده است. یعنی یک اثر، که قرنها دوام آورده است، درست نقطهی مقابل انقراض.
اما بسیاری از برندها منقرض شدند
اگر نگاهی به تاریخ معاصر بیندازیم، فهرستی طولانی از نامهای بزرگ میبینیم که روزی همهچیز بودند، اما امروز تنها خاطرهای از آنها باقی است:
- نوکیا: با تمام خلاقیت و پیشتازیاش، در برابر تحول سیستمعامل اندروید مقاومت کرد و از بازار کنار رفت.
- یاهو: روزگاری سلطان جستوجو بود، اما با ظهور گوگل، نتوانست تغییر را درک کند.
- کداک: خود مخترع دوربین دیجیتال بود، اما بهجای تحول، بر گذشته پافشاری کرد و شکست خورد.
- بلاکباستر: میتوانست نتفلیکس را بخرد، اما آن را جدی نگرفت. چند سال بعد، خود از بین رفت و نتفلیکس پادشاه شد.
همهی اینها یک اشتراک داشتند: عدم انعطاف.

آینده از آنِ منعطفهاست
اکنون در آستانهی دورانی تازهایم؛
دورانی که هوش مصنوعی، اینترنت ماهوارهای و ابزارهای هوشمند، قواعد بازی را از اساس دگرگون میکنند.
در این میان، پرسش اصلی این است:
- آیا کسبوکار ما آمادهی این تغییرات است؟
- آیا به اندازهی کافی منعطف هستیم تا منقرض نشویم؟
برای درک اهمیت انعطاف، باید انقراض را بفهمیم.
انعطاف، یعنی توانایی فهمیدن اقتضائات زمان و پاسخ دادن به آنها.
امیرالمؤمنین(ع) جملهای دارد که دقیقاً به این نکته اشاره میکند:
«مردم به زمان خود شبیهترند تا به پدرانشان.»
کسبوکاری که خود را با زمانه هماهنگ نکند، محکوم به انقراض است ، حتی اگر نامش گوگل باشد.
تحولات هوش مصنوعی، مدل جستوجو را تغییر داده است؛ امروز بسیاری از کاربران، پاسخ خود را دیگر از گوگل نمیگیرند، بلکه مستقیماً از یک چتبات میپرسند.
جهان، با سرعتی بیسابقه در حال دگرگونی است و تنها کسبوکارهای منعطف میمانند.

سخن پایانی استاد حسنلو
ما انسانها برای اثر گذاشتن خلق شدهایم. کسبوکار نیز شکل مدرن همین اثرگذاری است: خلق محصول یا خدمتی که زندگی دیگران را تغییر دهد، نیازی را برطرف کند و نشانی از ما در جهان باقی بگذارد.
اما آن اثر تنها زمانی ماندگار است که با تغییرات تکنولوژیک و نیازهای روز همراه شود.
کسبوکاری که این انعطاف را از دست بدهد، دیر یا زود منقرض میشود، درست مانند بسیاری از غولهای دیروز.
پس برای ماندن در بازی، باید با جهان همنفس شویم، تغییر را بپذیریم و همواره آمادهی بازآفرینی باشیم.
انعطاف، رمز بقا در عصر انقراض است.
